Almanya'ya Taşınma Deneyimim
🇩🇪

Almanya'ya Taşınma Deneyimim

📌

#birlikteihracat'dan sevgili Baris'a cok degerli bu deneyimleri* icin tesekkur ederim.

Ben Almanya'ya DevOps Engineer olarak geldim. Is bulma sureciyse biraz uzun surdu aslinda. Aslinda yillara yayilan, bircok firmayla gorusme surecimi sizlerle paylasmak isterim.

LinkedIn Hesabi

Oncelikle, Avrupa'da is bulmanin en etkili yolu bana gore dolu bir LinkedIn hesabina sahip olmak. Buraya yaptiginiz projeleri, calistiginiz yerleri ve calistiginiz is yerlerindeki gorev taniminizi, tech stackleri yaziyor olmaniz cok onemli. Ancak fazlasini degil, bildiginiz kadarini yazin. Ornegin Kubernetes ile sadece 3 aydir calisiyorsaniz ve henuz hakim degilseniz ya bunu belirtin ya da yazmayin. Cunku boyle bir durumda size gelen recruiter "K8S ortamimizi yonetecek birisini ariyoruz" diye gelebilir.

Sonrasinda LinkedIn'in "open for job" ozelligini kullanin. Su anda Avrupa'da Berlin ve Amsterdam cok yuksek oranda ise alim yapiyor. Bu sehirleri kesinlikle ekleyin secenekler arasina.

Calismak istediginiz pozisyonu da yazin ki gorunurlugunuz olsun.

CV

CV hazirlama tecrubelerime gore de en cok tutulan CV'ler genelde dumduz yazilmis olanlar oluyor. Simdi CV'leri goruyorum, sagdan soldan sutunlar, kolonlar falan firliyor, birkac sene once recruiter olarak calisan bir arkadasim bu tarz bir CV yapmami onermisti: https://www.cvtemplatemaster.com/cv-template/software-engineer-cv-template/. Tecrubeler, yapilanlar alt alta dizilmis sekilde gayet sade siralanmis. Yani CV'yi okuyan kisinin yorulmamasi lazim. Yani genel gorunum boyle olsun iste, gerisi sizin keyfinize kalmis.

Is gorusme sureci ise kisa suruyor tecrubelerime gore. Ancak soyle ki, 10 sirketten 9'u sizi reddedebilir, bu cok dogal. Siz nasil onlarca sirketle gorusuyorsaniz onlar da ayni sekilde onlarca adayla gorusuyor. Yani reddedilmis olmaniz sizin alaninizda iyi olmadiginizin bir gostergesi degil, sadece o sirketin aradigi kisi olmadiginizin gostergesi. O kadar cok is ve sirket var ki, eminim kendi yetenek havuzunuza uygun bir is bulabilirsiniz.

Hangi sirketlere basvurmali?

Buyuk sirketlere basvuru yapmaktan ziyade daha ufak capli sirketlere basvuru yapin derim. Spam halinde, gunde 150-200 tane bile yapabilirsiniz. Mutlaka geri donus olacaktir. Ayrica LinkedIn kullandikca ve oraya tecrubelerinizi girdikce zaten recruiterlar size ulasiyorlar.

Bu noktada gelen her teklifi kabul edip, hepsiyle gorusmek en iyisi olacaktir. Tabii ki akici Ingilizce veya Almanca ya da her ikisini birden konusmak gerekiyor.

Mulakatta ne soruyorlar?

Buna net bir cevap vermek mumkun degil. Hemen hemen hepsi cok farkli seyler soruyorlar. Ornegin bir sirket direkt olarak hic DevOps, cloud bilgime yetenegime bakmadan sadece programlama bilgimi olcerek beni ise alip almayacagina karar vermek istemisti. Sirkette DevOps ile ugrasacak birisi icin cok overengineering bir kodlama sorusuydu ve live coding seklinde istemislerdi cevabi.

Baska bir sirket sadece Terraform kodu yazmami isterken, bir digeri task atip 1 hafta icinde yapmami beklemisti.

Su anda calistigim sirkette ise teknik sorudan cok daha cok sohbet havasinda gecti konusmamiz. Yani bilginizi, yaklasiminizi olcecek bir sohbet aslinda.

Maas Pazarligi

Acikcasi pazarlik durumu gideceginiz ulkeye, onlarin size teklif ettigi rakama ve biraz da size bagli bir sey. Almanya icin konusmam gerekirse, blue card ya da d tipi vize ile gelecekseniz ulkeye, yillik belli bir ucretin altina zaten vize alamadiginiz icin, brut minimum bir ucreti var sanirim 55.000euro gibi bir rakamdi (dogru rakami vize islemleri bolumunde bulabilirsiniz). Bu noktada elbette pazarlik yapabilirsiniz ancak pazarliginiz sonuc vermese de emin olun kazandiginiz parayla gecinebileceksiniz.

Hayat ucuz cunku. Insanlarin kazanclari yetiyor.

Vize Alma Sureci

Her konuda anlastiginizi varsayiyoruz ve artik geriye kalan tek sey vize almak. Simdi sifirdan pasaport almaktan vize almaya kadar anlatacagim sureci de burda.

Oncelikle eger pasaportunuz yoksa, 10 senelik pasaport almanizi tavsiye ederim. Pazartesi gunune pasaport randevusu almistim, Carsamba gunu pasaportum elime ulasti.

Zaten sirket size vize sponsorlugu veriyorsa, bir ajansla calisiyordur %99 ihtimalle. Bu yuzden onlar size hangi belgelere ihtiyacinizin oldugunu soyleyecekler ama ben gene de yazayim:

  • Is sozlesmesi: Almanya'da is sozlesmesi olmadan calismaya baslayamazsiniz. Sirketler genelde docusign ya da benzeri bir sistem kullanarak "dijital imza"li dokumanlari kabul ediyorlar. "e-imzali" demiyorum, "dijital imzali", ikisi cokca karistirilan ifadeler. Yani bunun icin ucret verip bir sey edinmenize gerek yok. Dil: Ingilizce veya Almanca kabul.
  • Diploma/Mezuniyet Belgesi: Diplomanizin denkliginin alinmasi icin Anabin isimli bir veritabani var. Bu veritabanindan okudugunuz okulu ve bolumu bulup seciyorsunuz, akabinde diplomanizin denk olup olmadigini anlamak icinse, Anabin'de okulunuzun/bolumunuzun yaninda "H+" ibaresi yer aliniyorsa evet, okulunuz Almanya'da taniniyor demektir. Anabin'de yoksa ZAB ismi verilen bir denklik sistemine girmeniz gerekiyor onun da ucreti var. Dil: Ingilizce veya Almanca kabul.
  • Is tanimi: bunu sirketten alacaksiniz. Basitce yapacaginiz isin tanimini anlatiyor. Dil: Ingilizce veya Almanca kabul.
  • Power of attorney: avukata vekalet veriyorsunuz (sizin icin belgeleri falan yollayacaklar)
  • Employment Declaration (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis): sirketiniz tarafindan doldurulacak, bu kagit, sirketinizin sizi istihdam etmek istedigine dair bir beyani (beyanlarla alakali obsesif sekilde takiklar, anlatacagim)
  • CV: Dil: Ingilizce veya Almanca kabul.
  • Labour market approval: bu, Almanya'nin Federal Is Kurumu'ndan alinacak bir on onay yazisi. Yani oraya bu yukarida saydigim belgeleri gonderiyorlar, sonrasinda bir onay metni geri geliyor. Bu metnin gelmesi 3-4 hafta kadar surebiliyor. Eger her sey dogru ayarlandiysa metinde calismanizdan yana bir sorun olmadigini soyluyorlar zaten. Buldugunuz is, diplomaniz ile baglantili olmali veya denk seviyede egitim/tecrube belgeleyebiliyor olmalisiniz. Yani kabin memurlugu bolumu mezunuysaniz ama programcilik isi bulduysaniz, biraz kafa karisikligina sebep olabilirsiniz. O noktada daha cok belge, birkac sorgulama falan olabilir veya reddedilebilirsiniz, kesin bilmiyorum.
  • SGK Hizmet dokumu: e-devletten alinabiliyor. Dil: Almanca
  • Saglik Sigortasi: Bunu da sirket baslatiyor. 2 tane sirket cikti onume, digerini hatirlamiyorum ama TK'nin (Die Techniker) Ingilizce destek verdigini de duydum.

Butun bu belgeleri tamamladiktan sonra, hepsinden 2'ser nusha olacak sekilde cikti alacaksiniz. Evet 200 kusur sayfa falan tutabiliyor sozlesmelerle birlikte. SGK Hizmet dokumunuzu de alip Almanca'ya cevirtebilirsiniz. Bazi arkadaslarin bazi tanidiklari olabilir Almanca ceviri icin ve bu arkadaslariniz "tamam" dedikten sonra bir daha yazmayabilirler ve deadline kacirabilirsiniz. Bu yuzdne protranslate falan kullanin ben oyle yaptim.

iData Uzerinden Randevu Olusturmak

Daha bitmedi elbette. Almanya'nin vize kurumu iData diye bir sirket. Onlar bakiyorlar randevu ve vize islerine. iData uzerinden randevu olusturuyorsunuz ve hangi vize tipini istiyorsaniz ona gore bir secim yapiyorsunuz. Ornegin ben direkt iData ofisinden basvuru yapmistim ancak arkadasimi konsolosluga cagirdilar.

Vize Turleri

Vize tipleri konusunda da konusayim. Oncelikle Avrupa Birligi kurallari geregi, 4 senelik fakulte mezunu degilseniz, "blue card" alamiyorsunuz. Ama bu demek degil ki Blue Card'iniz yoksa calisamazsiniz.

IT calisanlari icin Almanya'da "IT Specialist Visa" diye bir secenek var. Sartlar da sunlar:

  • Mesleki egitimi gosteren belgeler (4 senelik fakulte bitirmedigim icin programcilik on lisans diplomami gosterdim)
  • Son 7 yil icinde en az 3 sene IT sektorunde calismis olmak ve bunu belgeleyebilir olmak
  • Gecerli bir is teklifi

Eger 4 senelik mezun degilseniz zaten tecrubenizle vize alacaginiz icin, blue card'a degil, D Tipi Vize (Ulusal Vize)'ye basvuracaksiniz (randevu alirken Blue Card diye de secebilirsiniz bir sey olmuyor, ben Blue Card diye basvurmustum bilmiyordum, onlar hallediyorlar). Randevunuz konsoloslukta da olabilir, iData'ya da verilebilir, buna konsolosluk karar veriyor.

Butun belgelerinizi de goturdukten sonra basvurunuzu yapiyorsunuz ama burda bitiyor mu? Bitmiyor.

Calisma Gecmis Beyani

Bana 1 hafta sonra konsolosluktan Almanca bir mail geldi. Google Translate yardimiyla, son 7 senede calistigim butun sirketlerden "calistigima dair" bir beyan istediklerini, SGK hizmet dokumunu tek basina yeterli bulmadiklarini, bu beyanin kaseli olmasi gerektigini, ayrica calisacagim sirketten de neden beni uzaktan calistiramiyor, neden Alman vatandasi birisini hadi en kotu AB vatandasi birisini bulamamis, nedir beni bu kadar ozel kilan seyler? gibi bir yazi istediklerini soylediler. Hepsini de Almanca istediklerini soylediler ve 1 ay da sure verdiler.

Kendilerine mail attim ve son 7 senede 8 farkli sirkete gidip calisma yazisi almamin biraz zor oldugunu, bazi sirketlerle olan iletisimimin koptugunu belirttim ve "o zaman Almanca bir dilekce yazarsiniz neden bu belgeleri temin edemediginize dair, ona gore degerlendiririz" diye bir cevap aldim.

Son Yazismalar ve Vize

1 hafta 10 gun gibi bir surede butun belgeleri toplayip cevirisini yaptirttim. Sirketten de ilgili yaziyi alip mail attim. Ayni thread'i yanitlasaniz bile oluyor zaten (eger attachmentlarin toplami 20 sayfanin uzerindeyse elden vermek gerekiyormus). Tabii bu cevirilerin hepsinin yeminli tercumana yaptirilmasi gerekiyor.

Dosyalari ulastirdiktan 10 gun sonra ise pasaportum kargoya verildi ve vizemi aldim. Ilk asamada D Tipi Vize olarak 6 aylik bir vize veriyorlar size. Sizin bu vizeyi oturma iznine cevirttirmeniz gerekiyor.

Oturma izni ve geri kalan her sey icin de "Anmeldung" gerekiyor. Bu Anmeldung olmadan, hareket edemiyorsunuz ulkede. Kontorlu hat bile zor aliyorsunuz. Ama illegal yontemleri var telefon hattinin, sorana anlatirim lol.

Anmeldung

Anmeldung icin randevu almak da epey zor. Size tavsiyem 08:00-9:15 arasi her 5 dakikada bir sayfayi yenilemeniz (08:00, 08:05, 08:10 gibi). Hangi sayfayi? Merak etmeyin Almanya'ya gelince ogreneceksiniz 😂

Anmeldung icin de kira sozlesmesi tek basina yeterli gelmiyor ve ev sahibinizin o evde oturdugunuza dair beyani isteniyor.

Yarin Anmeldung olayini halletmeye gidecegim. Sonrasinda bizim konsolosluga gidip adresimi Berlin olarak gosterecegim. Ardindan da oturma iznimi pasaportuma isletecegim.

Ek bilgiler: hangi vize tipinin hangi belgeleri istedigini ve on kosullarina burdaki baglantidan bakabilirsiniz: https://tuerkei.diplo.de/tr-tr/service/05-VisaEinreise/-/2307308

Ornegin IT Specialist Visa (Mesleki deneyimli BT Uzmani) icin en az 51.120€ yillik brut maas, mavi kart icinse en az 56.800€ yillik brut maasiniz olmasi gerekiyor. Bu da sozlesmeniz belirtilmis olmali.

Ayrica Almanya'nin resmi bir internet sitesi var https://www.make-it-in-germany.com/en/ bu sekilde. Burdan bircok farkli bilgi edinebiliyorsunuz. Neyi nasil yapacaginizi Ingilizce olarak anlatiyorlar.

Anmeldung formunu olustururken sorun yasarsaniz eger (hepsi almanca), https://appmeldung.com/ bu siteyi tavsiye ederim. (Kilise vergisi odemek istemiyorsaniz burdaki din hanesine "n/a" falan yazin)

Calisma Kulturu

Simdi benim ilk yurt disinda calisma tecrubem oldugu icin cok fazla bir kiyaslama yapamayacagim ancak soyle diyebilirim ki genel olarak kimin kac saat calistigindan ziyade, yapilan ise bakiliyor. Bu tabii sirketten sirkete gore degiskenlik gosterebilen bir durum ancak yaygin oldugunu duyuyorum insanlarla konustukca.

Kurallara her zaman bagli bir sekilde calisiyorlar. Turkiye'de de kurallara cok bagli calisan, cok kuralci ve isi kitabina uygun yapan sirketler, kisilerle calistim ancak islerin bir noktada surekli olarak etrafindan dolasildigini da cok gordum. En azindan benim calistigim sirkette bu durum boyle degil. Etrafindan dolasmak yok, gerekirse gecikme yasanabilir ama o isi sistemle yapmak onemlidir.

Yani kisaca, sistematik bir calisma var ve bu sistematik calisma sadece kagit uzerinde ya da planlananlardaki gibi degil, gercekten yasayan bir surec.

Asiri siki kurallar, asiri bogucu durumlar olmuyor tabii sistemden, kuraldan oturu. Sonucta burdakiler de insan.

Gozume Carpan Diger Konular

Saglik Sigortasi

Oncelikle, saglik sigortami aldigim sirket, TK, dogum tarihimi 1994 yerine 2003 olarak yazmis. Bununla alakali daha Almanya'ya gelmeden once gonderilen bilgi formundan eksiklik oldugunu soylememe ragmen, kartimda dogum yilimin 2003 olarak basildigini gordum ofise gecip karti aldigimda.

Is yerimden HR konuya mudahil oldu ve pasaportumun bir kopyasini onlara gonderip, bu hatanin duzeltilmesi gerektigini soyledik. Bu yuzden de sosyal guvenlik numaram degisecek. Hala beklemedeyim.

Internet

Internet yavas. Berlin'de fiber internet sahibi olmak gercekten zor. Onun yerine Vodafone kablolu tv alt yapisi uzerinden internet hizmeti verebiliyor 1000mbps'ye kadar ama stabil degil diyorlar. Diger hizmetler genelde DSL ve ping, Turkiye'dekinden daha yuksek. Enteresan ama oyle.

Gecici Konaklama

Buyuk olasilikla sirketiniz, Almanya'ya geldiginizde size "temporary apartment" sunacak ve bir sure burda kalacaksiniz, en azindan kendi evinizi bulana kadar. Sonrasinda ise kendi evinize gecebilirsiniz. Bu gecici dairelerde (duydugum kadariyla buyuk bir kisminda), internet o kadar kotu ki, artik ne kadar hizli oldugundan degil, sadece bagli kalip kalamamaktan bahsetmeye basliyorsunuz bir sure sonra.

Metro ve Ulasim

Metro sistemi super ama biletler hala kagitlarda. Ilk kez geliyorsaniz, metrolarda turnike olmadigini fark edeceksiniz. Biletinizi satin aldiktan sonra "validate" ettirmeniz lazim yoksa yiyorsunuz cezayi her turlu. Gorevliler bazen gelip biletinizi soruyorlarmis. Bunun kotu yani, ornegin aylik bilet alirsaniz, bunu plastik bir seyin icine koymalisiniz ki yagmurda falan islanmasin, uzerindeki yazilar silinmesin. Bir diger alternatif de BVG'nin mobil uygulamasini indirerek, biletinizi dijital olarak aliyorsunuz, eger sorulursa gorevliye telefonunuzdan gosteriyorsunuz. Ancak telefonunuzun sarji biterse gecmis olsun diyelim, ceza yersiniz. (hic yemedim, oyle anlattilar).

Ev Kiralamak

Ev bulmak gercekten zor. Merkezdeki evler birazcik pahali. Eger tek kisiyseniz, biraz sehir disina cikip kirayi daha dusuk tutarak, para biriktirebilirsiniz. Sehrin gobeginde yasamayi tercih ederseniz de para biriktirirsiniz, sadece daha az biriktirirsiniz :)

Ehliyet

Turkiye'den aldiginiz ehliyet burda 6 ay boyunca gecerli ama direkt araba kullanmaya baslayamiyorsunuz. Cevirttirmek gerekiyormus, tam olarak nasil oluyor bilemiyorum, kendi ehliyetimi cevirttirmedim.

Fare Problemi

Sehirde fare problemi var. Parklarda ara ara fareler gorebilirsiniz. Buna karsin, guvercin, kedi, kopek gibi sokak hayvanlari gormedim hic.

Ucuz Marketler

Ucuz market ariyorsaniz: Aldi, Penny, Lidl

Banka Hesabi Acmak

Banka hesabi acmak icinse Anmeldung'a ihtiyac var genelde ve bankalar aylik olarak bir ucret aliyorlar sizden. Bildigim kadariyla hem kartiniz hem de hesabiniz icin ayri ayri ucret tahsil ediliyor. Bankacilik icin N26 guzel bir cozum. Bizdeki Enpara gibi ama tamamen dijital. Bir sube falan yok. Cep telefonundan kayit oluyorsunuz, hesap parasi odemiyorsunuz, Anmeldung'a ihtiyac yok ve 10€ karsiliginda banka kartinizi alabiliyorsunuz. Ayda da 3 sefer ucretsiz olarak para cekip sonrasinda para cekme basina 2€ gibi bir para oduyorsunuz. Para yatirmak icin de marketlere gidiyorsunuz, ozel bir sistemi var o sekilde parayi markette kasiyere verip yatiriyorsunuz. Kontorlu telefon sistemi gibi iste.

* Simdilik tecrubelerim bu kadar. Yaziyi daha fazla uzatmak istemiyorum. Oncelikle bu resmi bir rehber falan degildir. Kisisel tecrubelerimi iceren bir yazidir. Eksikler, yanlislar olabilir. Burdan edindiginiz bilgileri dogrulayarak hareket edin.